KKTC YARGI ÖRGÜTÜNÜN GENEL YAPISI VE MAHKEME DÜZENİ


Featured image for “KKTC YARGI ÖRGÜTÜNÜN GENEL YAPISI VE MAHKEME DÜZENİ”

Yargı, her demokratik devlet düzeninde olduğu gibi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde de (KKTC) anayasada temelini bulan üç güçten biridir. Yargı örgütünün bağımsızlığı ve yargıçların teminatı da yargı örgütünün işlevini yerine getirebilmesinin ana ilkeleridir. KKTC’de yargı çok yönlü görevler üstlenmiştir. Bu görevlerini yerine getirirken bağımsızlığının korunması da için yaşamsal önem taşımaktadır. Halen mevcut olan durumu incelemeye başlamadan önce, Kıbrıs’taki Türk yargısının durumunu üç zaman dilimine ayırarak belirlemek gerekecektir: Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası Dönemi, Kıbrıs Türk Federe Devleti Dönemi ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Dönemi.

KKTC’de yargı, Anayasa’da sivil yargı ve askeri yargı olarak yapılan­dı­rılmıştır. Sivil yargı düzeni “alt mahkemeler” ve “yüksek mahkeme” olarak iki bölüm olarak oluşturulmuştur. Bu sivil yargı düzeninden ayrı olarak bir de askeri yargı düzeni öngörülmüştür.

Alt Mahkeme­ler, Kaza Mahkemeleri ismi altında faaliyet göstermektedirler. Anayasa ve yasalarla Yüksek Mahkemeye verilen yargısal yetki dışında kalan tüm yetkiler Alt Mah­kemelerce kullanılmakta ve bu mahkemelerce verilen her türlü karar­dan Yüksek Mahkemeye, Yargıtay sıfatıyla, istinaf yoluna gidilebilmektedir.

Bir Başkan ve yedi üyeden oluşan Yüksek Mahkeme, Anayasa Mahkemesi, Yüce Divan, Yargıtay ve Yük­sek İdare Mahkemesi olarak görev yapmaktadır. KKTC Anayasası, askeri yargıyı ayrı bir bölümde ve 156. ve 157. maddelerle ve 29/83 sayılı Askeri Suç ve Cezalar ve 34/83 sayılı Güvenlik Kuvvetleri Mah­ke­mesi ile Güvenlik Kuvvetleri Yargıtayın Kuruluşu ve Yargılama Usulü Ya­sala­rıyle düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre askeri yargı, askeri mahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafından yürütülür.

KKTC yargı sistemi temelinde de yargı bağımsızlığı ve yargıç güvencesi önemli rol oynamakta ve hukuk devletinin temelini oluşturmaktadır. Yargıçlar, görevlerinde bağımsızdırlar, Anayasaya, yasaya ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlarına göre hüküm verirler.

Anahtar sözcükler:

KKTC, Türk Cemaati, Elen Cemaati, Yüksek Mahkeme, Kaza Mahkemesi, Alt Mahkemeler, Yüce Divan, Commen law (ahkam-ı umumiye), Equity (nesafet ve adalet), Yargı bağımsızlığı, yargıç teminatı, Yüksek Adliye Kurulu, Mahkemeler Yasası, Baş Mukayyit

Yargı örgütü hukuku ders kitabını satın almak için tıklayınız.